{"id":338,"date":"2022-12-14T17:19:52","date_gmt":"2022-12-14T17:19:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/?p=338"},"modified":"2022-12-14T17:30:29","modified_gmt":"2022-12-14T17:30:29","slug":"do-kogo-nalezy-wiersz-napisany-przez-maszyne","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/2022\/12\/14\/do-kogo-nalezy-wiersz-napisany-przez-maszyne\/","title":{"rendered":"DO KOGO NALE\u017bY WIERSZ NAPISANY PRZEZ MASZYN\u0118?"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"338\" class=\"elementor elementor-338\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-58aaa9e1 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"58aaa9e1\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-3194de89\" data-id=\"3194de89\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3680dd69 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3680dd69\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.8.1 - 13-11-2022 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#818a91;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#818a91;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<p><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>W ostatnich tygodniach zetkn\u0119li\u015bmy si\u0119 z eksplozj\u0105 popularno\u015bci ChatGPT \u2013 prototypowej aplikacji opartej na sztucznej inteligencji. Chatbot ten nie tylko zapewnia kompana do rozm\u00f3w, opowiada dowcipy czy odpowiada na zadane pytania. Pozwala r\u00f3wnie\u017c wygenerowa\u0107 ca\u0142e teksty, materia\u0142y czy nawet prace naukowe. Naturalnie wi\u0119c pojawia si\u0119 pytanie, co z owocami takiej tw\u00f3rczo\u015bci zrobi\u0107 mo\u017ce u\u017cytkownik.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u017beby unaoczni\u0107 problem poprosi\u0142em ChatGPT o napisanie wiersza o prawie autorskim. W&nbsp;odpowiedzi otrzyma\u0142em nast\u0119puj\u0105cy materia\u0142:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><em>Prawo autorskie ochrania tw\u00f3rc\u0119,<\/em><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><em>Jego dzie\u0142o jest jego w\u0142asno\u015bci\u0105,<\/em><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><em>Bez pytania mo\u017cna je kopiowa\u0107,<\/em><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><em>Ale trzeba uzyska\u0107 zgod\u0119.<\/em><\/p><p><em style=\"font-size: 13px; color: var( --e-global-color-text );\"><br><\/em><\/p><p><em style=\"font-size: 13px; color: var( --e-global-color-text );\">Kto\u015b, kto to zrobi bez zgody,<\/em><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><em>\u0141amie prawo autorskie,<\/em><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><em>I mo\u017ce zosta\u0107 ukarany,<\/em><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><em>Pieni\u0119\u017cnie lub karnie.<\/em><\/p>\n<p><em>&nbsp;<\/em><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><em>Dbajmy o prawa autorskie,<\/em><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><em>Szanujmy cudze dzie\u0142a,<\/em><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><em>Tw\u00f3rcy te\u017c musz\u0105 zarabia\u0107,<\/em><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><em>By m\u00f3c dalej tworzy\u0107.&nbsp;&nbsp;<\/em><\/p><p><span style=\"font-size: 13px; color: var( --e-global-color-text );\">Co prawda \u201edzie\u0142o\u201d to ma charakter wiersza bia\u0142ego i zapewne jego efektowno\u015b\u0107 pozostawia wiele do \u017cyczenia, jednak na potrzeby niniejszego artyku\u0142u przyjmijmy, \u017ce mamy do czynienia z&nbsp;utworem w rozumieniu polskiego Prawa autorskiego (je\u015bli kto\u015b poszukuje bardziej tw\u00f3rczego przyk\u0142adu, to polecam samodzielne skorzystanie z ChatGPT pod adresem chat.openai.com \u2013 po wpisaniu w\u0142a\u015bciwej komendy mo\u017cliwe jest nawet uzyskanie tekstu piosenki o Elonie Musku w&nbsp;konwencji Boba Dylana).<\/span><br><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><strong>Kto jest tw\u00f3rc\u0105?<\/strong><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Jak przebiega\u0142 <em>proces tw\u00f3rczy<\/em>? System sztucznej inteligencji (AI) otrzyma\u0142 od cz\u0142owieka dane wej\u015bciowe (<em>input<\/em>), przeprowadzi\u0142 procedury wnioskowe zmierzaj\u0105ce do osi\u0105gni\u0119cia zestawu cel\u00f3w okre\u015blonych przez cz\u0142owieka i finalnie wygenerowa\u0142 dane wyj\u015bciowe (<em>output<\/em>) w postaci tre\u015bci. M\u00f3wi\u0105c w skr\u00f3cie: po wprowadzeniu komendy, AI dostarczy\u0142a zgodny z ni\u0105 tekst.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Zgodnie z polskim ustawodawstwem, utworem jest ka\u017cdy przejaw dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej o&nbsp;indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezale\u017cnie od warto\u015bci, przeznaczenia i sposobu wyra\u017cenia. Zwr\u00f3ci\u0107 nale\u017cy uwag\u0119 szczeg\u00f3lnie na przes\u0142ank\u0119 owej <em>tw\u00f3rczo\u015bci<\/em> dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Kto mo\u017ce by\u0107 zatem pretendentem do tytu\u0142u tw\u00f3rcy wiersza wygenerowanego przez AI?<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><strong>I.<\/strong> Samo AI rozumiane jako maszyna lub algorytm? Co prawda polskie Prawo autorskie nie m\u00f3wi wprost, \u017ce tw\u00f3rc\u0105 mo\u017ce by\u0107 tylko cz\u0142owiek, ale jednolita praktyka s\u0105d\u00f3w krajowych i \u015bwiatowych (jako chocia\u017cby s\u0142ynna sprawa makaka Naruto i zrobionego przez niego <em>selfie<\/em>) ju\u017c jednoznacznie to przes\u0105dza. Odpowied\u017a musi by\u0107 negatywna \u2013 polskie prawo pozwala przyznawa\u0107 prawa wy\u0142\u0105cznie osobom fizycznym, prawnym oraz innym wprost wskazanym w ustawie. W tym katalogu <em>algorytmu<\/em>, <em>systemu <\/em>czy <em>sztucznej inteligencji<\/em> nie znajdziemy. &nbsp;<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><strong>II.<\/strong> Tw\u00f3rca AI (programista)? Osoba taka na pewno korzysta z ochrony jako tw\u00f3rca samego systemu (programu komputerowego), jednak nie partycypuje ju\u017c w powstaniu samego wiersza. &nbsp;Upraszczaj\u0105c nieco \u2013 je\u015bli przyjmiemy, \u017ce tw\u00f3rca AI ma uprawnienie do wygenerowanego wiersza, to producent Microsoft Office powinien posiada\u0107 uprawnienia do wszystkich napisanych za jego pomoc\u0105 tekst\u00f3w.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><strong>III.<\/strong> U\u017cytkownik AI? Nale\u017cy odpowiedzie\u0107 na pytanie, czy prosz\u0105c \u2013 za pomoc\u0105 komendy \u2013 AI o&nbsp;wytworzenie wiersza o prawie autorskim sam co\u015b wykreowa\u0142em, czy zaproponowa\u0142em jakikolwiek wk\u0142ad tw\u00f3rczy. Oczywi\u015bcie nie, moja aktywno\u015b\u0107 sprowadzi\u0142a si\u0119 do wpisania prostej, oczywistej frazy, a nast\u0119pnie program w zasadzie losowo wygenerowa\u0142 tekst. M\u00f3j wp\u0142yw na efekt ko\u0144cowy by\u0142 iluzoryczny.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>W konsekwencji na pytanie komu przys\u0142uguj\u0105 prawa autorskie, maj\u0105tkowe i osobiste, do utworu wygenerowanego przez AI odpowiedzie\u0107 nale\u017cy, \u017ce nikomu.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Wielka Brytania pozornie posiada pewien instrument pozwalaj\u0105cy poradzi\u0107 sobie z powy\u017cszym problemem \u2013 to jest przez wprowadzone do ustawodawstwa poj\u0119cie <em>computer-generated <\/em>(wygenerowanych komputerowo) utwor\u00f3w, nie posiadaj\u0105cych autora w postaci cz\u0142owieka. &nbsp;Uprawnienia prawnoautorskie przyznane zosta\u0142y tej osobie, kt\u00f3ra <em>podejmuje niezb\u0119dne starania w celu wytworzenia utworu <\/em>(art. 9 brytyjskiej ustawy o prawach autorskich). Na dzie\u0144 dzisiejszy, w oparciu o przywo\u0142any przepis obowi\u0105zuj\u0105cy ju\u017c przesz\u0142o 30 lat, wydane zosta\u0142o jedno orzeczenie. Norma ta, w zasadzie martwa, wydaje si\u0119 nieadekwatna do wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z&nbsp;nowoczesn\u0105 technologi\u0105. Kim jest bowiem osoba, kt\u00f3ra podj\u0119\u0142a <em>niezb\u0119dne starania<\/em> w celu wytworzenia przez AI utworu? Producent? Autor kodu? Pytanie pozostaje otwarte.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><strong>AI &#8211; autor czy narz\u0119dzie?<\/strong><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Nie mo\u017cna jednak zak\u0142ada\u0107, \u017ce wszystko, co wykreowane zosta\u0142o przy udziale sztucznej inteligencji, automatycznie wchodzi do sfery publicznej.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Niezwykle wa\u017cne bowiem b\u0119dzie ka\u017cdorazowe zweryfikowanie, czy utw\u00f3r zosta\u0142 stworzony<em> przez AI <\/em>czy <em>za pomoc\u0105 AI<\/em>.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>W momencie, w kt\u00f3rym m\u00f3j wk\u0142ad (<em>input<\/em>) mia\u0142by charakter tw\u00f3rczy, a AI zosta\u0142oby zastosowane jedynie do jego zmodyfikowania, ulepszenia czy rozwini\u0119cia, to istniej\u0105 wa\u017ckie argumenty, by prawa autorskie przys\u0142ugiwa\u0142y mnie. W\u00f3wczas bowiem algorytm sprowadzony zosta\u0142by do roli narz\u0119dzia, kt\u00f3rym si\u0119 pos\u0142uguj\u0119 w swojej tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Decyduj\u0105cym czynnikiem b\u0119dzie zatem stopie\u0144 udzia\u0142u u\u017cytkownika w powstaniu finalnego kszta\u0142tu utworu \u2013 przes\u0105dzenie, w jakim zakresie wp\u0142ywa\u0142 on na dzia\u0142anie algorytmu i &nbsp;kszta\u0142towa\u0142 &nbsp;w\u0142a\u015bciwo\u015bci wiersza, obrazu czy muzyki. &nbsp;Gdzie le\u017ce\u0107 b\u0119dzie granica? Z takim pytaniem b\u0119dzie w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci musia\u0142o zmierzy\u0107 si\u0119 orzecznictwo polskie i unijne.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Podsumowuj\u0105c, chocia\u017c opinia publiczna kojarzy poj\u0119cie <em>sztucznej inteligencji <\/em>cz\u0119sto raczej bardziej ze z\u0142owieszcz\u0105 wizj\u0105 apokaliptycznej przysz\u0142o\u015bci rodem z <em>Terminatora<\/em>, ni\u017c ze wsparciem przy komponowaniu czy tworzeniu, nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce na kanwie prawa autorskiego m\u00f3wimy ju\u017c nie o problemie jutra, a o problemie <em>dnia dzisiejszego<\/em>.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;adw. Jakub Hajduk<\/p>\n<p><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W ostatnich tygodniach zetkn\u0119li\u015bmy si\u0119 z eksplozj\u0105 popularno\u015bci ChatGPT \u2013 prototypowej aplikacji opartej na sztucznej inteligencji. Chatbot ten nie tylko zapewnia kompana do rozm\u00f3w, opowiada&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":351,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=338"}],"version-history":[{"count":15,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":356,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338\/revisions\/356"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/351"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}