{"id":381,"date":"2023-02-22T10:57:44","date_gmt":"2023-02-22T10:57:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/?p=381"},"modified":"2023-02-22T10:59:00","modified_gmt":"2023-02-22T10:59:00","slug":"lets-play-a-prawo-autorskie-czym-ryzykujesz-kiedy-streamujesz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/2023\/02\/22\/lets-play-a-prawo-autorskie-czym-ryzykujesz-kiedy-streamujesz\/","title":{"rendered":"Let&#8217;s Play a prawo autorskie &#8211; czym ryzykujesz kiedy streamujesz?"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"381\" class=\"elementor elementor-381\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-29a60750 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"29a60750\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-171fa01d\" data-id=\"171fa01d\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-56041000 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"56041000\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.8.1 - 13-11-2022 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#818a91;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#818a91;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<!-- wp:paragraph -->\n<p>Let&#8217;s play, walkthrough, speedrun &#8211; te poj\u0119cia od d\u0142u\u017cszego czasu dominuj\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci dyskusji dotycz\u0105cych platform streamingowych. Wed\u0142ug Forbesa, w 2018 roku po\u0142owa z 10 najlepiej zarabiaj\u0105cych na YouTube os\u00f3b zajmowa\u0142a si\u0119 transmitowaniem gier komputerowych. Skala fenomenu publikowania w internecie rozgrywek jest wi\u0119c nie do przecenienia, a jednocze\u015bnie wydaje si\u0119, \u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna co do ewentualnych konsekwencji prawnych tego zjawiska pozostawia wiele do \u017cyczenia.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>Czym jest Let&#8217;s Play &#8211; pozaprawnie<\/strong><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u017beby ta publikacja mia\u0142a kompletny charakter, w pierwszej kolejno\u015bci trzeba podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 odpowiedzi na powy\u017csze pytanie. &#8220;Podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119&#8221; dlatego, \u017ce Let&#8217;s Play &#8211; jak ka\u017cdy segment nowoczesnej bran\u017cy rozrywkowej &#8211; ewoluuje, a dzisiejsza definicja jutro straci\u0142aby aktualno\u015b\u0107.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Nieod\u0142\u0105cznym elementem ka\u017cdego Let&#8217;s Playa jest opublikowanie lub transmitowanie (na przyk\u0142ad przez strumieniowanie) nagrania rozgrywki, przez co imitowane jest znane nam dobrze uczucie zerkania na ekran zza ramienia starszego kolegi.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Wszelkie inne elementy, poza utrwaleniem i ujawnieniem szerszej publiczno\u015bci gameplayu, pozostaj\u0105 zmienne.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Let&#8217;s Play mo\u017ce mie\u0107 charakter rozrywkowy (\u015bledzimy &#8220;przygod\u0119&#8221; nagrywaj\u0105cego z gr\u0105) lub poradnikowy (Let&#8217;s Player pokazuje nam jak rozwik\u0142a\u0107 zagadk\u0119, przej\u015b\u0107 bossa czy po prostu uko\u0144czy\u0107 gr\u0119).<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Do najpopularniejszych rodzaj\u00f3w nale\u017c\u0105:<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>&#8211;  walkthrough (solucja) &#8211; czyli w\u0142a\u015bnie poradnik, jak gra\u0107, <\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>&#8211; speedrun &#8211; transmisja pr\u00f3b przej\u015bcia gry w jak najkr\u00f3tszym czasie, cz\u0119sto przy wykorzystaniu bug\u00f3w lub innych niedoci\u0105gni\u0119\u0107 technicznych. <\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Poza nimi cz\u0119sto spotka\u0107 mo\u017cna transmisje quasi-recenzenckie, podczas kt\u00f3rych Let&#8217;s Player komentuje na \u017cywo swoje odczucia zwi\u0105zane z rozgrywk\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c quasi-fabularne, podczas kt\u00f3rych gracz buduje w\u0142asn\u0105, cz\u0119sto humorystyczn\u0105 narracj\u0119.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Ciekawym, ale ekskluzywnym w zasadzie dla nielicznych serii, rodzajem Let&#8217;s Playa jest transmisja tak zwanych wyzwa\u0144 nuzlocke. W jego ramach gracz nak\u0142ada na siebie dodatkowe utrudnienia, zwi\u0105zane z przyj\u0119tymi i ustalonymi &#8220;na sztywno&#8221; regu\u0142ami. Najpopularniejsz\u0105 seri\u0105, z kt\u00f3rej korzystaj\u0105 nuzlockerzy, jest Pokemon na konsole Nintendo. Gry tej marki, w du\u017cym uproszczeniu, to RPG opieraj\u0105ce si\u0119 na systemie walk maksymalnie sze\u015bcioma przypominaj\u0105cymi zwierz\u0119ta stworzeniami, kt\u00f3re w czasie rozgrywki trenujemy, uczymy nowych atak\u00f3w, a tak\u017ce ewoluujemy w silniejsze osobniki. Nuzlocke, w zale\u017cno\u015bci od wybranych zasad, polega\u0107 mo\u017ce na korzystaniu wy\u0142\u0105cznie z losowo wybranych stwor\u00f3w, braku mo\u017cliwo\u015bci ich leczenia (przegrana oznacza rezygnacj\u0119 z danego pokemona i &#8220;wakat&#8221; w naszej sz\u00f3stce) czy korzystania z przedmiot\u00f3w (item\u00f3w).<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>Czym jest Let&#8217;s Play &#8211; w \u015bwietle prawa<\/strong><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Jakkolwiek chcieliby\u015bmy zakwalifikowa\u0107 gr\u0119 w typologii utwor\u00f3w (a spory co do tej kwestii pozostaj\u0105 liczne), oczywistym jest, \u017ce autorskie prawa maj\u0105tkowe do gry nie przys\u0142uguj\u0105 graczowi, kt\u00f3ry jest wy\u0142\u0105cznie ich u\u017cytkownikiem ko\u0144cowym.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Jednocze\u015bnie transmitowanie rozgrywki to korzystanie przynajmniej z warstwy graficznej cudzego utworu.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych dostarcza nam definicj\u0119 utworu zale\u017cnego, rozumianego jako opracowanie cudzego utworu, w szczeg\u00f3lno\u015bci przer\u00f3bk\u0119, t\u0142umaczenie czy adaptacj\u0119. Gameplay, wzbogacony o autorski komentarz, narracj\u0119 lub inne elementy tw\u00f3rcze mo\u017ce (z du\u017cym naciskiem na &#8220;mo\u017ce&#8221;) wi\u0119c by\u0107 w ten spos\u00f3b zakwalifikowany. W\u00f3wczas zyskuje on samodzieln\u0105 ochron\u0119 prawnoautorsk\u0105, bez uszczerbku dla praw przys\u0142uguj\u0105cych tw\u00f3rcom gry.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Co jednak istotne, nawet tak powsta\u0142y utw\u00f3r zale\u017cny w dalszym ci\u0105gu nie ma charakteru samoistnego, a jego rozpowszechnianie lub korzystanie z niego uzale\u017cnione jest od zezwolenia tw\u00f3rcy utworu pierwotnego.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Zatem Let&#8217;s Play mo\u017ce by\u0107, w przypadku istotnego wk\u0142adu tw\u00f3rczego gracza w ostateczne nagranie, przedmiotem ochrony prawnoautorskiej. Jednak\u017ce w wi\u0119kszo\u015bci sytuacji transmisja rozgrywki b\u0119dzie takiego przymiotu pozbawiona &#8211; Let&#8217;s Player b\u0119dzie musia\u0142 szuka\u0107 ochrony swoich praw w innych segmentach, takich jak dobra osobiste czy zakaz nieuczciwej konkurencji.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>Let&#8217;s Play &#8211; jak ograniczy\u0107 ryzyko?<\/strong><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Czy Let&#8217;s Playe mo\u017cna publikowa\u0107 powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na prawo cytatu? Je\u015bli przyjmiemy, \u017ce zawsze polegaj\u0105 one na istotnych fragmentach gry (lub jej ca\u0142o\u015bci), to kryterium ilo\u015bciowe wynikaj\u0105ce z art. 29 rodzimej ustawy prawnoautorskiej (&#8220;urywki&#8221; lub &#8220;drobne utwory w ca\u0142o\u015bci&#8221;) z pewno\u015bci\u0105 nie b\u0119dzie spe\u0142nione. W zale\u017cno\u015bci od charakterystyki Let&#8217;s Playa, problem mo\u017ce budzi\u0107 tak\u017ce kryterium celowo\u015bciowe &#8211; bo czy speedrunner dzia\u0142a w celu &#8220;wyja\u015bnienia, polemiki, analizy krytycznej lub naukowej, nauczania lub w zakresie uzasadnionym prawami gatunku tw\u00f3rczo\u015bci&#8221;? Z pewno\u015bci\u0105 nie &#8211; jego motywatorem jest wsp\u00f3\u0142zawodnictwo z innymi graczami. W ko\u0144cu pojawia si\u0119 pytanie, czy nagranie gameplayu stanowi samoistn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 w rozumieniu przywo\u0142anego przepisu &#8211; i na nie r\u00f3wnie\u017c odpowied\u017a b\u0119dzie raczej negatywna. Let&#8217;s Play polega niemal wy\u0142\u0105cznie na elementach wywiedzionych z cudzego utworu &#8211; gry komputerowej.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Innymi s\u0142owy, opublikowanie Let&#8217;s Playa to naruszenie cudzych praw autorskich w \u015bwietle aktualnego ustawodawstwa.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a legalno\u015bci trzeba wi\u0119c szuka\u0107 w poszczeg\u00f3lnych EULA (end-user license agreement). Cz\u0119sto bowiem zdarza si\u0119, \u017ce sam producent jest zainteresowany streamowaniem swojego dzie\u0142a, co zwi\u0119ksza popularno\u015b\u0107 gry, nap\u0119dza sprzeda\u017c i przynosi wymierne efekty komercyjne.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Dobrym przyk\u0142adem jest tu licencja udzielana przez CD Projekt Red na korzystanie z trzeciej ods\u0142ony Wied\u017amina. Wskazuje ona wprost, \u017ce CDPR nie ma nic przeciwko takim praktykom, jak Let&#8217;s Play, jak r\u00f3wnie\u017c godzi si\u0119 na okoliczno\u015b\u0107, \u017ce gracz zarobi na tego typu wykorzystywaniu utworu.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>Jakie mog\u0105 by\u0107 konsekwencje nielegalnej publikacji Let&#8217;s Playa?<\/strong><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Rozmaite &#8211; oczywi\u015bcie w pierwszej kolejno\u015bci na my\u015bl przychodzi odpowiedzialno\u015b\u0107 cywilna (w tym odszkodowawcza), ale nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c wykluczy\u0107, w skrajnych przypadkach, odpowiedzialno\u015bci karnej.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Liczy\u0107 nale\u017cy si\u0119 tak\u017ce z konsekwencjami czysto biznesowymi &#8211; zdj\u0119cie nagrania z platformy, czy te\u017c jego demonetyzacja.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Podkre\u015bli\u0107 trzeba, co absolutnie nie zwalnia z weryfikacji przez Let&#8217;s Playera postanowie\u0144 EULA, \u017ce przypadki sporu producenta czy wydawcy gry z graczami publikuj\u0105cymi ich utw\u00f3r s\u0105 obecnie rzadkie. Wynika to ze wspomnianej ju\u017c wy\u017cej promocji, jak\u0105 zapewnia pokazanie gameplayu szerokiej publice. Jednocze\u015bnie streamerzy aktualnie ciesz\u0105 si\u0119 niezwyk\u0142\u0105 popularno\u015bci\u0105, ocieraj\u0105c\u0105 si\u0119 czasem o kult. <\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Wchodzenie w konflikt z tego typu osobami mo\u017ce nadszarpn\u0105\u0107 odbi\u00f3r danej marki w oczach widz\u00f3w, a wi\u0119c cz\u0119sto potencjalnego jej targetu, co z kolei odbi\u0107 mo\u017ce si\u0119 na wynikach sprzeda\u017cowych.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Let&#8217;s Player musi si\u0119 tak\u017ce liczy\u0107 z ryzykiem copyright trollingu &#8211; nawet bowiem w sytuacji, w kt\u00f3rej producent nie jest zainteresowany sporem, bez w\u0105tpienia znajd\u0105 si\u0119 podmioty, kt\u00f3re postanowi\u0105 wykorzysta\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci prawne w celu uzyskania zarobku.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Podsumowuj\u0105c i wskazuj\u0105c moje stanowisko &#8211; publikacja Let&#8217;s Playu zawsze powinna by\u0107 traktowana jako naruszenie prawa autorskiego i powinien to by\u0107 punkt wyj\u015bcia do jakiejkolwiek dalszej analizy konkretnego przypadku. Dopiero odpowiednie zidentyfikowanie w EULA zezwolenia na wykorzystywanie (w tym komercyjne) utworu w ramach publikowania gameplayu eliminuje potencjalne ryzyko dla gracza. W innym przypadku Let&#8217;s Player powinien liczy\u0107 si\u0119 z wymienionymi wy\u017cej konsekwencjami prawnymi.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Let&#8217;s play, walkthrough, speedrun &#8211; te poj\u0119cia od d\u0142u\u017cszego czasu dominuj\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci dyskusji dotycz\u0105cych platform streamingowych. Wed\u0142ug Forbesa, w 2018 roku po\u0142owa z 10&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":382,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-381","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/381","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=381"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/381\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":386,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/381\/revisions\/386"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/382"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=381"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=381"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=381"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}