{"id":398,"date":"2023-04-14T15:59:07","date_gmt":"2023-04-14T15:59:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/?p=398"},"modified":"2023-04-14T16:00:13","modified_gmt":"2023-04-14T16:00:13","slug":"czy-moge-zmienic-umowe-mailem","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/2023\/04\/14\/czy-moge-zmienic-umowe-mailem\/","title":{"rendered":"Czy mog\u0119 zmieni\u0107 umow\u0119 mailem?"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"398\" class=\"elementor elementor-398\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-42886ac5 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"42886ac5\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7eab1f78\" data-id=\"7eab1f78\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1155fce3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1155fce3\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.8.1 - 13-11-2022 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#818a91;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#818a91;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<!-- wp:paragraph -->\n<p>Nie b\u0119dzie przesad\u0105 stwierdzenie, \u017ce 90% um\u00f3w, z kt\u00f3rymi mia\u0142em okazj\u0119 si\u0119 zapozna\u0107 zawiera\u0142o standardow\u0105 klauzul\u0119: \u201eWszystkie zmiany wymagaj\u0105 formy pisemnej pod rygorem niewa\u017cno\u015bci\u201d. Ta z&nbsp;pozoru czytelna formu\u0142a niestety niejednokrotnie okazywa\u0142a si\u0119 przyczyn\u0105 konflikt\u00f3w stron kontraktu, kt\u00f3re niekiedy ko\u0144czy\u0142y si\u0119 na sali s\u0105dowej.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Z jeszcze wi\u0119kszym zamieszaniem do czynienia mamy w sytuacji, w kt\u00f3rej audyt praw autorskich wyka\u017ce, \u017ce przedsi\u0119biorca nabywa\u0142 je na mocy wymiany maili czy te\u017c podpisuj\u0105c umowy zwyk\u0142ym podpisem elektronicznym. Z dnia na dzie\u0144 okazuje si\u0119 w\u00f3wczas, \u017ce korzysta z nich w spos\u00f3b nieuprawniony.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Wszystko przez to, \u017ce poj\u0119cie \u201eformy pisemnej\u201d nie jest do ko\u0144ca intuicyjne.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>Podpis podpisowi nier\u00f3wny<\/strong><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Forma pisemna, co oczywiste, wymaga podpisu. Kodeks cywilny m\u00f3wi wprost: do zachowania formy pisemnej wystarcza z\u0142o\u017cenie w\u0142asnor\u0119cznego podpisu na dokumencie obejmuj\u0105cym o\u015bwiadczenie woli.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Je\u017celi zastrzegli\u015bmy wi\u0119c w umowie (albo wymaga tego ustawa \u2013 jak w przypadku wspomnianego przyk\u0142adu obrotu autorskimi prawami maj\u0105tkowymi) obowi\u0105zek zachowania formy pisemnej, to aneks do niej musi zosta\u0107 przez strony podpisany w\u0142asnor\u0119cznie. Co oznacza w\u0142asnor\u0119czno\u015b\u0107 podpisu? Nie mo\u017ce to by\u0107 pismo maszynowe w rozumieniu aktualnego stanu techniki \u2013 nie wystarczy podpis sporz\u0105dzony na klawiaturze, rysikiem na tablecie, identyfikator graficzny czy elektroniczny (podpis elektroniczny, podpis profilem zaufanym czy nawet NFT).<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Najcz\u0119stszym b\u0142\u0119dem jest traktowanie jako formy pisemnej wiadomo\u015bci e-mail czy skanu. Co prawda zazwyczaj pozwalaj\u0105 one ustali\u0107 osob\u0119 podpisuj\u0105c\u0105, jednak brakuje im w\u0142a\u015bnie waloru \u201ew\u0142asnor\u0119czno\u015bci\u201d. Przybieraj\u0105 one \u2013 w rozumieniu Kodeksu cywilnego \u2013 form\u0119 dokumentow\u0105.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Czy z\u0142o\u017cenie podpisu, kt\u00f3ry nie kwalifikuje si\u0119 jako \u201ew\u0142asnor\u0119czny\u201d z automatu eliminuje ka\u017cd\u0105 umow\u0119? Nie \u2013 je\u015bli ani tre\u015b\u0107 kontraktu, ani przepis prawa nie nakazuje zachowania formy pisemnej, to spos\u00f3b wyra\u017cenia przez nas akceptacji (z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli) mo\u017ce by\u0107 dowolny. Umowa tak zawarta jest wa\u017cna i strony s\u0105 zobowi\u0105zane jej przestrzega\u0107.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>Podpis elektroniczny podpisowi elektronicznemu nier\u00f3wny<\/strong><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Id\u0105c z duchem czasu, ustawodawca zr\u00f3wna\u0142 skutki formy pisemnej z tak zwan\u0105 form\u0105 elektroniczn\u0105. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 raz jeszcze do rodzimego Kodeksu cywilnego: do zachowania elektronicznej formy czynno\u015bci prawnej wystarcza z\u0142o\u017cenie o\u015bwiadczenie woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej, kwalifikowany podpis elektroniczny ma tak\u0105 sam\u0105 moc, co podpis w\u0142asnor\u0119czny. Je\u015bli umowa mo\u017ce by\u0107 zawarta wy\u0142\u0105cznie w formie pisemnej, to kwalifikowany podpis elektroniczny skutecznie zast\u0105pi nam pi\u00f3ro czy d\u0142ugopis.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Co istotne, moc tak\u0105 ma wy\u0142\u0105cznie podpis kwalifikowany opisany w tak zwanym rozporz\u0105dzeniu eIDAS (rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 910\/2014) \u2013 zaawansowany podpis elektroniczny, kt\u00f3ry jest sk\u0142adany za pomoc\u0105 kwalifikowanego urz\u0105dzenia do sk\u0142adania podpisu elektronicznego i kt\u00f3ry opiera si\u0119 na kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Podpisem kwalifikowanym nie jest podpis z\u0142o\u017cony za pomoc\u0105 profilu zaufanego. Naby\u0107 nale\u017cy go u&nbsp;certyfikowanego dostawcy, a w sk\u0142ad zestawu do sk\u0142adania tego typu podpisu nale\u017cy zazwyczaj indywidualna karta kryptograficzna, czytnik kart (kt\u00f3ry przy podpisywaniu pod\u0142\u0105cza si\u0119 do komputera) i dedykowane oprogramowanie.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Je\u015bli z\u0142o\u017cyli\u015bmy podpis elektroniczny w inny spos\u00f3b, bez wykorzystania opisanego wy\u017cej zestawu i bez zakupienia go od certyfikowanego dostawcy, to nie ma on charakteru kwalifikowanego, a co za tym idzie nie wywo\u0142uje skutk\u00f3w podpisu w\u0142asnor\u0119cznego. Jest to o tyle istotne, \u017ce na rynku pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej dostawc\u00f3w us\u0142ug, kt\u00f3rzy umo\u017cliwiaj\u0105 wymian\u0119 dokument\u00f3w i sk\u0142adanie pod nimi zindywidualizowanych podpis\u00f3w. Dzia\u0142anie takie, oczywi\u015bcie z rynkowego punktu widzenia jak najbardziej po\u017c\u0105dane i upraszczaj\u0105ce zawieranie um\u00f3w, wywo\u0142uje nadspodziewanie cz\u0119sto wra\u017cenie u podpisuj\u0105cego, \u017ce z\u0142o\u017cy\u0142 podpis kwalifikowany. &nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>Czy zastrze\u017cenie formy pisemnej w og\u00f3le si\u0119 op\u0142aca?<\/strong><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Obowi\u0105zkowa forma pisemna gwarantuje pewno\u015b\u0107 tre\u015bci umowy, u\u0142atwia \u015bledzenie historii jej zmian oraz ogranicza ryzyko konfliktu co do obowi\u0105zywania poszczeg\u00f3lnych jej postanowie\u0144.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Jednocze\u015bnie podobny poziom ochrony zapewni\u0107 mo\u017ce forma dokumentowa (na przyk\u0142ad zgodne o\u015bwiadczenia wyra\u017cone w drodze mailowej, SMS czy przy u\u017cyciu zwyk\u0142ego podpisu elektronicznego), kt\u00f3ra pozwala przy tym na wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015b\u0107, oszcz\u0119dno\u015b\u0107 czasu i \u015brodk\u00f3w. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Charakterystyka niekt\u00f3rych kategorii um\u00f3w sprawia, \u017ce zastrzeganie dla ich zmian obowi\u0105zkowej formy pisemnej jest nawet nie tyle ekonomicznie nieuzasadnione, co czasem nawet szkodliwe.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Doskona\u0142ym przyk\u0142adem na to zjawisko s\u0105 umowy wdro\u017ceniowe na r\u00f3\u017cnego rodzaju oprogramowania, kt\u00f3rych przedmiotem s\u0105 procesy bardzo dynamiczne i cz\u0119sto generuj\u0105ce powa\u017cne koszty w przypadku op\u00f3\u017anie\u0144. Czas reakcji na potrzeb\u0119 zmiany powinien by\u0107 wi\u0119c maksymalnie skracany, a uzgodnienia odbywa\u0107 si\u0119 nie na poziomie zarz\u0105d\u00f3w zamawiaj\u0105cego i wykonawcy, ale na szczeblu odpowiednich wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych zespo\u0142\u00f3w. Wykonawca, zwracaj\u0105c si\u0119 o zmian\u0119 ustale\u0144 (w drodze tak zwanego <em>change request<\/em>), oczekuje na sprawn\u0105 i prost\u0105 odpowied\u017a, a nie na pisemny aneks, kt\u00f3rego podpisanie anga\u017cuje prezes\u00f3w zarz\u0105d\u00f3w, a zatem czas i wysi\u0142ek.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Podsumowuj\u0105c \u2013 zastrze\u017cenie formy pisemnej dla zmian umowy posiada niebagatelne plusy, jednak wystrzega\u0107 trzeba si\u0119 automatycznego wpisywania do ka\u017cdej umowy, bez wzgl\u0119du na jej przedmiot, zakres czy charakter, tego typu obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Jednocze\u015bnie pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce prawo cz\u0119sto wymaga dla skuteczno\u015bci czynno\u015bci prawnej (jak opisane ju\u017c wy\u017cej przeniesienie autorskich praw maj\u0105tkowych) formy pisemnej w spos\u00f3b stanowczy, a wi\u0119c niemo\u017cliwy do zmiany porozumieniem stron. W\u00f3wczas bezwzgl\u0119dnie nale\u017cy korzysta\u0107 z podpisu w\u0142asnor\u0119cznego (lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego).<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Na marginesie zauwa\u017cy\u0107 trzeba, i\u017c w orzecznictwie istnieje pogl\u0105d, \u017ce klauzul\u0119 zastrzegaj\u0105c\u0105 dla zmian umowy form\u0119 pisemn\u0105 strony mog\u0105 uchyli\u0107 tak\u017ce w spos\u00f3b dorozumiany. Dotyczy to sytuacji, w kt\u00f3rej strony kontraktu, kt\u00f3ry zawiera postanowienie o mo\u017cliwo\u015bci jego zmiany wy\u0142\u0105cznie pisemnie pod rygorem niewa\u017cno\u015bci, w spos\u00f3b trwa\u0142y praktykuj\u0105 dokonywanie zmian w inny spos\u00f3b. W\u00f3wczas \u2013 zdaniem niekt\u00f3rych s\u0105d\u00f3w \u2013 strony niejako zawieraj\u0105 porozumienie co do wy\u0142\u0105czenia obowi\u0105zku zachowania formy pisemnej. Oznacza to, \u017ce \u2013 paradoksalnie \u2013 nawet wpisanie do umowy wprost obowi\u0105zku zachowania formy pisemnej nie wyeliminuje w ca\u0142o\u015bci ryzyka zarzutu, \u017ce zmieniono j\u0105 w innej formie.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph {\"align\":\"right\"} -->\n<p class=\"has-text-align-right\">adwokat Jakub Hajduk<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie b\u0119dzie przesad\u0105 stwierdzenie, \u017ce 90% um\u00f3w, z kt\u00f3rymi mia\u0142em okazj\u0119 si\u0119 zapozna\u0107 zawiera\u0142o standardow\u0105 klauzul\u0119: \u201eWszystkie zmiany wymagaj\u0105 formy pisemnej pod rygorem niewa\u017cno\u015bci\u201d. Ta&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":399,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-398","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=398"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":403,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/398\/revisions\/403"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/399"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}