{"id":668,"date":"2025-07-04T11:45:46","date_gmt":"2025-07-04T11:45:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/?p=668"},"modified":"2026-05-05T14:19:34","modified_gmt":"2026-05-05T14:19:34","slug":"legalna-konkurencja-4-efekt-streisand-w-prawie-konkurencji-jak-walczac-o-reputacje-mozna-jej-zaszkodzic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/2025\/07\/04\/legalna-konkurencja-4-efekt-streisand-w-prawie-konkurencji-jak-walczac-o-reputacje-mozna-jej-zaszkodzic\/","title":{"rendered":"LEGALNA KONKURENCJA #4 &#8211; Efekt Streisand w prawie konkurencji: jak walcz\u0105c o reputacj\u0119 mo\u017cna jej zaszkodzi\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<h4>Walka o dobre imi\u0119 mo\u017ce czasem wywo\u0142a\u0107 efekt odwrotny od zamierzonego. Istotne jest zadbanie o wyznaczenie jej granic &#8211; i to nie tylko prawnych, ale te\u017c strategicznych. Niekiedy nadmierne \u017c\u0105dania procesowe (chocia\u017cby publikacja przeprosin w og\u00f3lnopolskim dzienniku na p\u00f3\u0142 strony) przynie\u015b\u0107 mog\u0105 wi\u0119cej szkody, ni\u017c po\u017cytku &#8211; a to ze wzgl\u0119du na tak zwany efekt Streisand.<\/h4>\n<hr \/>\n<h2>Czym jest efekt Streisand?<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2-300x251.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"251\" \/><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Efekt Streisand<\/strong> to zjawisko, z kt\u00f3rym warto si\u0119 zaznajomi\u0107 nie tylko wtedy, gdy zajmujemy si\u0119 marketingiem czy mediami, ale te\u017c &#8211; jak uczy do\u015bwiadczenie &#8211; przy praktykowaniu prawa gospodarczego (w tym prawa konkurencji).<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zacznijmy od tego, \u017ce poj\u0119cie <em>efekt Streisand<\/em> pochodzi z 2003 roku, kiedy to Barbra Streisand (s\u0142ynna ameryka\u0144ska piosenkarka, aktorka i producentka) pozwa\u0142a fotografa Kennetha Adelmana za opublikowanie zdj\u0119cia jej posiad\u0142o\u015bci i \u017c\u0105daj\u0105c zap\u0142aty 50 milion\u00f3w dolar\u00f3w za naruszenie jej prawa do prywatno\u015bci. Streisand spraw\u0119 przegra\u0142a, zdj\u0119cie nie zosta\u0142o usuni\u0119te z publicznie wystawionej kolekcji fotografii wybrze\u017ca Kalifornii, ale &#8211; co najistotniejsze &#8211; pr\u00f3ba jego wyeliminowania zako\u0144czy\u0142a si\u0119&#8230;viralowym rozprzestrzenieniem. Nieprzewidziany skutek by\u0142 tak wyra\u017any, \u017ce zjawisko zyska\u0142o w\u0142asn\u0105 nazw\u0119 i na trwa\u0142e wesz\u0142o do s\u0142ownika strategii komunikacyjnej.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wspomniany sp\u00f3r to cenna lekcja dla przedsi\u0119biorc\u00f3w: nie ka\u017cda reakcja na naruszenie renomy czy dobra osobistego b\u0119dzie korzystna. Zw\u0142aszcza je\u015bli dotyczy to <strong>publikacji przeprosin lub \u017c\u0105da\u0144 w procesach o czyny nieuczciwej konkurencji<\/strong>.<\/p>\n<hr \/>\n<h2><\/h2>\n<h2>Jak ma si\u0119 to zjawisko do prawa nieuczciwej konkurencji?<\/h2>\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/3-300x251.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"251\" \/><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W prawie gospodarczym i cywilnym, efekt Streisand mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w szczeg\u00f3lno\u015bci przy:<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; \u017c\u0105daniu <strong>publikacji przeprosin za naruszenie d\u00f3br osobistych przedsi\u0119biorcy<\/strong>,<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; dochodzeniu roszcze\u0144 o <strong>naruszenie renomy w reklamie por\u00f3wnawczej<\/strong>,<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; zbyt ostentacyjnym nag\u0142a\u015bnianiu zarzut\u00f3w wobec konkurencji.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jako \u017ce w ramach cyklu <em>Legalna Konkurencja<\/em> obracamy si\u0119 wok\u00f3\u0142&#8230;prawa konkurencji, to szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 musimy na art. 18 ust. 1 punkt 3 Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. M\u00f3wi on, \u017ce:<\/p>\n\n<blockquote>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsi\u0119biorca, kt\u00f3rego interes zosta\u0142 zagro\u017cony lub naruszony, mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 z\u0142o\u017cenia jednokrotnego lub wielokrotnego o\u015bwiadczenia odpowiedniej tre\u015bci i w odpowiedniej formie.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W praktyce oznacza to, \u017ce je\u015bli konkurent narusza nasze interesy (chocia\u017cby podwa\u017caj\u0105c renom\u0119 lub kopiuj\u0105c pomys\u0142y), to mo\u017cemy wyst\u0105pi\u0107 do s\u0105du z zobowi\u0105zaniem go do z\u0142o\u017cenia przeprosin (albo innego o\u015bwiadczenia) pisemnie, na stronie internetowej, w prasie albo w ka\u017cdy inny spos\u00f3b, kt\u00f3ry b\u0119dzie racjonalny i proporcjonalny do naruszenia.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">No w\u0142a\u015bnie &#8211; s\u0142owem klucz jest tu <em><strong>proporcjonalny<\/strong><\/em>. Je\u015bli nasze \u017c\u0105danie jest zbyt daleko id\u0105ce, to nara\u017camy si\u0119 na oddalenie pozwu w tym zakresie. M\u00f3wi\u0105c wprost: przegrywamy spraw\u0119, konkurent nie publikuje przeprosin, a my oddajemy mu koszty procesu.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mimo wszystko du\u017co bardziej dotkliwe mog\u0105 by\u0107 <strong>konsekwencje pozaprawne<\/strong>, zwi\u0105zane z wymienionym ju\u017c efektem Streisand.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Co mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 nie tak?<\/h2>\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/4-300x251.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"251\" \/><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyobra\u017amy sobie nast\u0119puj\u0105c\u0105 sytuacj\u0119:<\/p>\n\n<blockquote>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Firma A pozywa firm\u0119 B o naruszenie renomy (np. por\u00f3wnawcz\u0105 reklam\u0119 sugeruj\u0105c\u0105 ni\u017csz\u0105 jako\u015b\u0107 produktu A). \u017b\u0105da nie tylko odszkodowania i zakazu publikowania tego typu komunikat\u00f3w, ale te\u017c <strong>publicznych przeprosin w prasie bran\u017cowej oraz na stronie internetowej B<\/strong>. Prasa bran\u017cowa ma mie\u0107 zasi\u0119g og\u00f3lnopolski, a przeprosiny &#8211; znale\u017a\u0107 si\u0119 w trzech kolejnych numerach periodyku tu\u017c po spisie tre\u015bci. O\u015bwiadczenie internetowe ma by\u0107 sformu\u0142owane krojem pisma Times New Roman w rozmiarze 42, czarnymi literami na bia\u0142ym tle, na samej g\u00f3rze strony. Konkurent nie mo\u017ce go usun\u0105\u0107\/zmodyfikowa\u0107 jego umiejscowienia przez 6 miesi\u0119cy od daty opublikowania. Najlepiej do tego dorzuci\u0107 jeszcze przeprosiny w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych jako <em>przypi\u0119ty wpis<\/em>.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wejd\u017amy na moment w buty <em>przeci\u0119tnego Kowalskiego<\/em>, kt\u00f3ry spotyka si\u0119 z tymi przeprosinami. Jakie mamy skojarzenia?<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1.<\/strong> Je\u015bli przeczytam wielokrotnie o\u015bwiadczenie <em>Przepraszam za nazwanie produktu A mizernym szmelcem w por\u00f3wnaniu do produktu B<\/em>, to mimowolnie zaczn\u0119 my\u015ble\u0107 o produkcie A jako o mizernym szmelcu. W mojej percepcji produkt A b\u0119dzie si\u0119 ju\u017c z tym sformu\u0142owaniem kojarzy\u0142 &#8211; i to niezale\u017cnie od prawdziwo\u015bci rzeczonego stwierdzenia. Innymi s\u0142owy <strong>publiczne przeprosiny mog\u0105 utrwali\u0107 niekorzystne skojarzenia \u2013 nawet je\u015bli zarzuty by\u0142y nieprawdziwe<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2.<\/strong> Zaczn\u0119 zwraca\u0107 uwag\u0119 na istnienie firmy B, kt\u00f3ra do tej pory by\u0142a mi oboj\u0119tna albo nie mia\u0142em o niej informacji. Konkurent, kt\u00f3ry dot\u0105d nie by\u0142 rozpoznawalny, nagle <strong>zyskuje uwag\u0119 i zasi\u0119gi medialne<\/strong>. Zamiast osi\u0105gn\u0105\u0107 efekt naprawczy, przedsi\u0119biorca <strong>sam nap\u0119dzi\u0142 przeciwnikowi<\/strong> <strong>marketing<\/strong>.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3.<\/strong> Potraktuj\u0119 zachowanie firmy A jako nadmierne, ostentacyjne t\u0142umienie krytyki. A skoro przedsi\u0119biorca <strong>nie potrafi radzi\u0107 sobie z krytyk\u0105, to na pewno ma co\u015b na sumieniu<\/strong>, prawda?<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W rezultacie mamy przeprosiny, kt\u00f3re zamiast pom\u00f3c &#8211; zaszkodzi\u0142y.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problem nie jest czysto teoretyczny, bowiem najnowsza\u00a0 praktyka zna przyk\u0142ady niespodziewanego wywo\u0142ania efektu Streisand &#8211; mam tu na my\u015bli chocia\u017cby nast\u0119puj\u0105ce przypadki:<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; polski producent napoj\u00f3w <em>ON Lemon<\/em> (w\u00f3wczas: <em>John Lemon<\/em>) zyska\u0142 og\u00f3lno\u015bwiatowy rozg\u0142os po otrzymaniu pozwu od Yoko Ono, wdowy po legendarnym wokali\u015bcie <em>The Beatles<\/em>. Sprawa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 ugod\u0105 i zmian\u0105 marki, ale o sporze rozpisywa\u0142a si\u0119 \u015bwiatowa prasa;<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; link do filmu Leszka Kraskowskiego o powi\u0105zaniach Romana Giertycha ze spraw\u0105 Polnord by\u0142 masowo udost\u0119pniany i wy\u015bwietlany (oko\u0142o 30 tysi\u0119cy wy\u015bwietle\u0144 w ci\u0105gu pierwszych godzin) w portalu X tu\u017c po tym, jak polityk zagrozi\u0142 internautom masowymi pozwami za jego rozpowszechnianie. Ka\u017cdy kolejny wpis zawieraj\u0105cy gro\u017ab\u0119 wszcz\u0119cia procesu opatrywany by\u0142 odpowiednim <em>community note<\/em>, wyja\u015bniaj\u0105cym kontekst sytuacji &#8211; poprzez umieszczenie odno\u015bnika do filmu Kraskowskiego &#8211; tym samym tworz\u0105c samonap\u0119dzaj\u0105c\u0105 si\u0119 machin\u0119 promocji o sekwencji &#8220;Roman Giertych dodaje wpis &#8211; <em>community note<\/em> dodaje link &#8211; Roman Giertych kasuje wpis i dodaje nowy &#8211; <em>community note <\/em>dodaje link&#8230;&#8221;.<\/p>\n<hr \/>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<h2>R\u00f3wnowaga jest kluczem<\/h2>\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/5-300x251.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"251\" \/><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli uwa\u017casz, \u017ce konkurent naruszy\u0142 zasady uczciwej konkurencji, zaszkodzi\u0142 renomie twojej firmy i zasadne wydaje si\u0119 by\u0107 za\u017c\u0105danie przeprosin lub z\u0142o\u017cenia przez niego odpowiedniego o\u015bwiadczenia, to <strong>nie mo\u017cesz pomin\u0105\u0107 analizy ryzyka &#8211; nie tylko przegrania sprawy na skutek sformu\u0142owania roszcze\u0144 zbyt daleko id\u0105cych i nieproporcjonalnych roszcze\u0144, ale te\u017c wyst\u0105pienia efektu Streisand<\/strong>.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak zawsze &#8211; emocje s\u0105 z\u0142ym doradc\u0105. \u017b\u0105danie przeprosin powinno mie\u0107 na celu nie prywatn\u0105 wendet\u0119, a <strong>przywr\u00f3cenie r\u00f3wnowagi rynkowej<\/strong>. Nie mo\u017cemy podchodzi\u0107 do tego instrumentu jako do \u015brodka <em>ukarania sprawcy naruszenia<\/em>. O\u015bwiadczenie powinno by\u0107 umieszczone w widocznym miejscu, przez uzasadniony okres i zawiera\u0107 tre\u015b\u0107 proporcjonaln\u0105 do rodzaju i stopnia naruszenia. Zadbajmy o to, by konkurent <strong>przyzna\u0142, \u017ce nie mia\u0142 racji oczerniaj\u0105c nasz\u0105 firm\u0119 lub produkt<\/strong> lub <strong>\u017ce wykorzysta\u0142 nasze know-how<\/strong>. Dzia\u0142ajmy sprytnie i strategicznie &#8211; co nie zawsze oznacza <em>efektownie<\/em>.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Podsumowanie<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/6-300x251.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"251\" \/><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Walka o dobre imi\u0119 i reputacj\u0119 firmy to wa\u017cny element strategii biznesowej. Ale w prawie &#8211; zw\u0142aszcza w procesach dotycz\u0105cych <strong>czyn\u00f3w nieuczciwej konkurencji<\/strong> &#8211; trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce <strong>ka\u017cde \u017c\u0105danie mo\u017ce mie\u0107 niezamierzony skutek uboczny<\/strong>. Efekt Streisand uczy nas, \u017ce <strong>nie ka\u017cdy pozew dzia\u0142a na korzy\u015b\u0107 powoda<\/strong>, a kluczowe pozostaje zachowanie odpowiedniej r\u00f3wnowagi i utrzymanie emocji na wodzy.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chcesz oceni\u0107, czy Twoje roszczenia s\u0105 proporcjonalne i skuteczne \u2013 skonsultuj je z prawnikiem, kt\u00f3ry zna nie tylko przepisy, ale te\u017c zasady rz\u0105dz\u0105ce komunikacj\u0105 na rynku.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">#KonkurujLegalnie<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"text-align: right;\">adw. Jakub Hajduk<\/p>\n<hr \/>\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Legalna konkurencja\u00a0<\/em>to cykl artyku\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rym chcemy udowodni\u0107, \u017ce Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, cho\u0107 relatywnie kr\u00f3tka, stanowi\u0107 mo\u017ce najwa\u017cniejszy akt prawny w Twoim biznesie. Pokazujemy gdzie ko\u0144czy si\u0119 marketing, a zaczyna nieuczciwo\u015b\u0107. Pomagamy okre\u015bli\u0107 granic\u0119 mi\u0119dzy \u201csprytem\u201d, a deliktem. Bez teorii dla teorii \u2013 tylko konkret, kt\u00f3ry mo\u017ce przyda\u0107 si\u0119 Twojej firmie.<br \/>#KonkurujLegalnie<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 Walka o dobre imi\u0119 mo\u017ce czasem wywo\u0142a\u0107 efekt odwrotny od zamierzonego. Istotne jest zadbanie o wyznaczenie jej granic &#8211; i to nie tylko prawnych,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":671,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-668","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/668","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=668"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/668\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":688,"href":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/668\/revisions\/688"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/671"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.adwhajduk.pl\/www\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}